{"id":32078,"date":"2024-12-12T20:14:32","date_gmt":"2024-12-13T01:14:32","guid":{"rendered":"https:\/\/blog.talk.edu\/ingiliz-aksani-ne-zaman-amerikan-aksanina-donustu\/"},"modified":"2024-12-12T20:14:32","modified_gmt":"2024-12-13T01:14:32","slug":"ingiliz-aksani-ne-zaman-amerikan-aksanina-donustu","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/blog.talk.edu\/tr\/dilbilgisi\/aksanlar-ve-telaffuz\/ingiliz-aksani-ne-zaman-amerikan-aksanina-donustu\/","title":{"rendered":"\u0130ngiliz Aksan\u0131 Ne Zaman Amerikan Aksan\u0131na D\u00f6n\u00fc\u015ft\u00fc?"},"content":{"rendered":"

\"domates<\/a><\/p>\n

 <\/p>\n

Bir aksanla<\/a> ilgili olan \u015fey, yeni k\u00fclt\u00fcrel ve n\u00fcfus de\u011fi\u015fimleri meydana geldik\u00e7e ve zaman ge\u00e7tik\u00e7e de\u011fi\u015fece\u011fidir. Amerikan ve \u0130ngiliz aksanlar\u0131 aras\u0131ndaki farklar\u0131n nedenlerine bakarken, bu konudaki d\u00fc\u015f\u00fcnce, \u0130ngiliz aksanlar\u0131n\u0131n son birka\u00e7 y\u00fczy\u0131lda derin d\u00f6n\u00fc\u015f\u00fcmler ge\u00e7irmesinden \u00e7ok, de\u011fi\u015fenin Amerikan aksan\u0131 olmad\u0131\u011f\u0131 y\u00f6n\u00fcndedir. Asl\u0131nda Amerikan aksan\u0131n\u0131n<\/a>, 16. y\u00fczy\u0131lda Amerika’ya ilk yerle\u015fenlerin konu\u015ftu\u011fu Elizabeth d\u00f6nemi (ya da Shakespear d\u00f6nemi) \u0130ngiliz aksan\u0131yla ayn\u0131 kald\u0131\u011f\u0131 ileri s\u00fcr\u00fclmektedir.
\nAmerika’daki aksan donup kal\u0131rken – ancak bu arada birka\u00e7 de\u011fi\u015fiklik olurken, belirgin bir \u015fekilde de\u011fi\u015fen bildi\u011fimiz \u015fekliyle \u0130ngiltere’deki aksan olmu\u015ftur. Asl\u0131nda pek \u00e7ok dilbilimci Shakespeare’in dilinin Amerikan aksan\u0131yla \u00e7ok daha iyi i\u015fledi\u011fini iddia etmektedir. <\/p>\n

Amerikan Aksan\u0131n\u0131n Tarihi<\/h4>\n

\u0130lk ses kay\u0131tlar\u0131ndan bildi\u011fimiz, 200 ila 300 y\u00fcz y\u0131ldaki Amerikan \u0130ngilizcesi aksan\u0131n\u0131n \u0130ngiliz aksan\u0131ndan \u00e7ok farkl\u0131 oldu\u011fudur. Aradaki fark\u0131n \u00e7o\u011fu “rhotacism” denen bir \u015feyden kaynaklan\u0131yor. Rhotacism kelimesi, modern \u0130ngilizlerin ‘barn’ veya ‘farm’ gibi kelimeleri telaffuz ederken R’lerini nas\u0131l d\u00fc\u015f\u00fcrd\u00fcklerini ifade eder. Amerikan \u0130ngilizcesinin \u00e7o\u011funda hala eski \u0130ngilizce gibi rhotacism vard\u0131r. Bir\u00e7ok eski s\u00f6m\u00fcrgeci de stat\u00fclerini g\u00f6stermek i\u00e7in rotik olmayan \u0130ngilizce konu\u015fma bi\u00e7imini benimsemi\u015f ve taklit etmi\u015ftir. Bu durum \u00f6zellikle Boston ve Charleston gibi liman \u015fehirlerinde ve plantasyon k\u00fclt\u00fcr\u00fcn\u00fc takip eden g\u00fcneyde meydana gelmi\u015ftir. Amerika’n\u0131n g\u00fcneydo\u011fusundaki baz\u0131 b\u00f6lgelerde ve Boston’da hala rotik olmayan bir dil kullan\u0131lmaktad\u0131r. Ancak sanayile\u015fmeyle birlikte yeni \u00fcretim merkezleri Chicago ve Philadephia gibi di\u011fer \u015fehirlere ta\u015f\u0131nd\u0131. \u0130malat sekt\u00f6r\u00fcnde servet edinmek isteyen bir sonraki g\u00f6\u00e7men dalgas\u0131 Kuzey \u0130ngiltere, \u0130sko\u00e7ya ve \u0130rlanda’dan geldi – ve onlar da rhotacism’e sahipti. Daha sonra Alman g\u00f6\u00e7menlerin ak\u0131n\u0131yla aksan daha da \u015fekillenmi\u015ftir. Bu nedenle Amerikan aksan\u0131nda b\u00f6lgesel farkl\u0131l\u0131klar vard\u0131r ve bu farkl\u0131l\u0131klar g\u00f6\u00e7men n\u00fcfusun hangi halktan geldi\u011fine denk d\u00fc\u015fer. Bu arada, baz\u0131lar\u0131n\u0131n Atlantik Okyanusu olarak adland\u0131rd\u0131\u011f\u0131 ‘g\u00f6letin’ \u0130ngiliz taraf\u0131nda, Viktorya d\u00f6neminde bug\u00fcn g\u00fcney \u0130ngiltere’de duydu\u011funuz aksanla konu\u015fmak haval\u0131 hale geldi. \u00dcst s\u0131n\u0131flar\u0131n \u00f6rne\u011fini takiben,20<\/sup>. y\u00fczy\u0131lda di\u011fer s\u0131n\u0131flar da k\u0131sa s\u00fcrede bu aksan\u0131 taklit etmeye ba\u015flad\u0131. Bir\u00e7o\u011fu kolonilerde \u00e7al\u0131\u015fmaya giden devlet memurlar\u0131, silahl\u0131 kuvvetler ve daha sonra radyo ve telekom\u00fcnikasyon bu konu\u015fma \u015feklini ‘uygun’ \u0130ngilizce olarak peki\u015ftirdi. Geli\u015fen d\u00fczinelerce b\u00f6lgesel \u0130ngiliz ve Amerikan aksan\u0131 vard\u0131r, bu nedenle “\u0130ngiliz aksan\u0131” ve “Amerikan aksan\u0131” terimleri a\u015f\u0131r\u0131 basitle\u015ftirmedir. Tipik bir \u0130ngiliz aksan\u0131 oldu\u011fu d\u00fc\u015f\u00fcn\u00fclen aksan BBC \u0130ngilizcesi olarak da bilinir. \u00c7o\u011fu insan\u0131n Amerikan aksan\u0131 olarak d\u00fc\u015f\u00fcnd\u00fc\u011f\u00fc (ya da \u00e7o\u011fu Amerikal\u0131n\u0131n aksans\u0131z olarak d\u00fc\u015f\u00fcnd\u00fc\u011f\u00fc) \u015fey ise Genel Amerikan (GenAm) aksan\u0131d\u0131r ve bazen “A\u011f \u0130ngilizcesi” olarak da adland\u0131r\u0131l\u0131r. Elbette, dilin de\u011fi\u015fim h\u0131z\u0131yla birlikte, New York, Philadelphia, Pittsburgh ve Chicago’nun kendi \u00f6zg\u00fcn aksanlar\u0131n\u0131 geli\u015ftirmesi ve GenAm’\u0131n art\u0131k genellikle Orta Bat\u0131’n\u0131n k\u00fc\u00e7\u00fck bir b\u00f6l\u00fcm\u00fcyle s\u0131n\u0131rl\u0131 oldu\u011fu d\u00fc\u015f\u00fcn\u00fcld\u00fc\u011f\u00fcnden, bu b\u00f6lgenin \u00e7o\u011funda Genel Amerikan aksan\u0131n\u0131 bulmak art\u0131k zor. Shakespeare \u0130ngilizcesi ve Yeni D\u00fcnya’n\u0131n ke\u015ffedildi\u011fi d\u00f6nemdeki \u0130ngilizcenin kula\u011fa nas\u0131l geldi\u011fi hakk\u0131ndaki bu videoyu izleyin.<\/p>\n